Máy tính tiết kiệm trên trang chủ SotechVN chỉ hỏi ba thứ: hoá đơn tiền điện mỗi tháng, diện tích mái trống, và loại công trình. Sau vài giây, nó trả ra công suất nên lắp, số tấm pin, tiền đầu tư, tiền tiết kiệm mỗi tháng, thời gian hoàn vốn và lời tích luỹ sau 25 năm.
Nhiều khách hỏi: mấy con số đó tính kiểu gì, hay chỉ là ước lượng cho có? Câu trả lời: đó là một công thức cố định, dùng chung một bộ giả định thị trường cho mọi lượt tính — không có phiên bản "đẹp hơn" để chào hàng. Bài này giải thích từng bước, để bạn tự kiểm tra lại con số của mình bằng máy tính bỏ túi nếu muốn.
Từ hoá đơn ra công suất cần lắp
Bước đầu tiên là quy đổi tiền ra điện. Với giá điện trung bình giả định 3.000 đồng/số, hoá đơn 4.000.000 đồng/tháng tương ứng khoảng 1.333 số điện đã dùng.
Từ đó suy ra công suất hệ thống nên lắp. Với 4,5 giờ nắng hiệu quả mỗi ngày và 30 ngày/tháng, mỗi 1 kWp sản xuất được khoảng 135 số điện/tháng. Lấy số điện cần bù chia cho 135, ra công suất theo nhu cầu — ví dụ trên cho khoảng 9,9 kWp.
Nhưng mái nhà có giới hạn của nó: mỗi kWp chiếm khoảng 5,5 m² mái, và mỗi tấm pin phổ biến hiện nay khoảng 580W (tức cần khoảng 1,7 tấm cho 1 kWp). Công cụ lấy số nhỏ hơn giữa "công suất theo nhu cầu" và "công suất mái cho phép". Nếu mái nhỏ hơn nhu cầu, công cụ báo hệ thống đang bị giới hạn bởi mái — nghĩa là cần mở rộng mái hoặc chấp nhận một hệ nhỏ hơn, tiết kiệm ít hơn.
Từ công suất đó, tiền đầu tư được tính bằng suất đầu tư 16 triệu đồng/kWp, nhân thêm hệ số theo loại công trình (nhà ở và cửa hàng giữ nguyên, nhà xưởng nhân 1,1 vì kết cấu và thiết bị phức tạp hơn).
Sản lượng và tiền tiết kiệm mỗi tháng
Hệ thống sản xuất ra điện, nhưng không phải toàn bộ điện đó đều "tiết kiệm" được 1:1 so với hoá đơn cũ. Ban đêm, những lúc trời nhiều mây, và hao hụt kỹ thuật của hệ thống khiến một phần điện vẫn phải mua từ lưới. Vì vậy công cụ chặn mức tiết kiệm tối đa ở 70% giá trị hoá đơn hiện tại — một giả định an toàn, không "vẽ" quá đẹp.
Cụ thể, tiền tiết kiệm mỗi tháng là số nhỏ hơn giữa giá trị điện hệ thống sản xuất ra và 70% hoá đơn. Với ví dụ hoá đơn 4 triệu ở trên, mức tiết kiệm rơi vào khoảng 2,8 triệu đồng/tháng.
Thời gian hoàn vốn tính thế nào
Hoàn vốn đơn giản là lấy tiền đầu tư chia cho tiền tiết kiệm mỗi tháng. Với đầu tư khoảng 158 triệu và tiết kiệm 2,8 triệu/tháng, thời gian hoàn vốn rơi vào khoảng 56 tháng, tức gần 4,7 năm.
Con số lời tích luỹ sau 25 năm được tính bằng cách cộng dồn tiền tiết kiệm qua từng năm, có tính thêm giá điện tăng trung bình 5% mỗi năm, rồi trừ đi tiền đầu tư ban đầu. Vì giá điện được giả định tăng dần, cùng một lượng điện tự sản xuất sẽ "đáng tiền" hơn theo thời gian — đó là lý do con số 25 năm thường lên tới hàng tỷ đồng dù đầu tư ban đầu chỉ vài trăm triệu.
Cần nói rõ: đây là mô hình ước tính nhanh dựa trên giả định trung bình của thị trường, không phải báo giá. Bậc giá điện thực tế, hướng và độ nghiêng mái, bóng che, thiết bị cụ thể sẽ làm con số thật khác đi ít nhiều. Khảo sát thực địa vẫn là bước bắt buộc trước khi chốt phương án.
Con số của bạn
Thay vì đọc ví dụ của người khác, cách nhanh nhất để biết công suất, chi phí và thời gian hoàn vốn phù hợp với nhà bạn là nhập đúng hoá đơn và diện tích mái của mình vào máy tính tiết kiệm trên trang chủ. Ba con số, vài giây, và bạn có ngay một điểm khởi đầu đáng tin để nói chuyện tiếp với đội kỹ thuật.